Cumhuriyet’in Sanatla Buluşması: Elhamra Sahnesi

1912 yılında inşa edilen eski adıyla Milli Kütüphane Sineması, bugün Elhamra Sahnesi olarak bilinen İzmir’in en eski tarihi binalarından biri. 1980 yılında Kültür Bakanlığı tarafından kiralanarak operaya uygun bir şekilde restore edilen Elhamra Sahnesi, İzmir Devlet Opera ve Balesi’ne verilerek, Ekim 1982’den itibaren ilk eserlerini sergilemeye başladı. O günden bugüne binlerce esere ev sahipliği yapan binanın yanı sıra İzmir Büyükşehir Belediyesi kente yeni bir opera binası kazandırmak için çalışmalara başladı. Ulusal Mimari Yarışması ile belirlenen proje “Opera sanatına özel ilk yapı” niteliğinde olacak. İhale sürecinin tamamlanmasının ardından, 2017 yılında binanın inşaat çalışmalarına başlanacağı duyuruldu.

Elhamra Sineması, Konak Milli Kütüphane Caddesi’nde bulunan tarihi bir sinema. Sinema, 1912’de kurulan İzmir Milli Kütüphanesi’ne maddi kaynak sağlamak için kuruldu. Dünyanın ilk sesli filmi ” The Jazz Singer” İzmir’de ilk kez bu salonda gösterildi. Bina, İzmir Devlet Opera ve Balesi için 1980 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kiralanıp, restore edildi. Hâlâ İzmir Devlet Opera ve Balesi Elhamra Sahnesi olarak kullanılmakta.

Yaşar Aksoy’un kitabından Elhamra Sahnesi
İzmir’li yazar Yaşar Aksoy “5000. Yılında İzmir” adlı kitabında Elhamra’yı şöyle anlatıyor: “İzmir Milli Kütüphanesi, İzmirli avukat Kadızade İbrahim Bey’in öncülüğü ile 1911 yılında kurulmak istenmiş, mali yetersizlikler sonucunda kütüphanenin açılışı bir yıl sonraya kalmıştır. 23 Haziran 1912 tarihinde Beyler Sokağı’nda Sahlepçizade Konağı’nın selamlık bölümünde hizmete giren kütüphanenin o günkü binasına taşınması ise uzun zaman almıştır. Kütüphanenin açılışından kısa bir süre sonra valilik kütüphane ve ona gelir sağlamak amacı ile planlanan sinemanın tesisi için arsa bulmuş, hatta duvar inşaatının bitirilmesini sağlamıştı. O dönemde sinemanın yanındaki bina patinaj salonu olarak düşünülmüş, kütüphane için ise Bahribaba Parkı’nda bir yer ayrılmıştı. Bu yapıda temel üstüne kadar inşa edilmişti. Ancak Balkan Savaşı, Dünya Savaşı ve işgal yılları inşaatın durmasına neden olmuştu. 1922’den sonra özellikle sinemanın inşası ele alındı. Milli Kütüphane 29 Ekim 1933’te Cumhuriyet’in 10.yıl şenliklerinde hizmete açıldı. Neo-klasik tarzdaki milli sinema ve kütüphanenin projeleri Bahri Rahmi (Aslan Bey) tarafından 1909’da Sanayi Nefise Mektebi’nden (Güzel Sanatlar Akademisi) mezun olmuş olan kolordu mimari Tahsin Semet’e yaptırılmıştı.”

Yeni İzmir Opera Binası
Erken Cumhuriyet Dönemi’nden günümüz Türkiye’sine uzanan İzmir’de operanın serüvenini devam ettirebilmek adına duvarlarına cumhuriyetin izleri ve tarihin kokusu sinmiş Elhamra’dan sonra Cumhuriyet tarihinde ilk opera binası olma özelliği taşıyan İzmir Opera Binası, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen ve 177 eserin katıldığı Ulusal Mimari Yarışması’nı Mehmet Kütükçüoğlu’nun ekibi kazandı. Projenin Ekim 2013’te bittiği ve inşaatı için ihale dosyasının hazırlandığı duyuruldu. Cumhuriyet tarihinin operaya özel ilk sanat binası için ihale sürecinde yaşanan aksaklıklar hâlâ sonuçlanmadı. Karşıyaka Mavişehir’de  yapılması planlanan binada 1.200 kişilik ana salon ve 400 kişilik bir bale salonu yer alacak. İhale sürecinin tamamlanmasının ardından, 2017 yılında binanın inşaat çalışmalarına başlanması planlanıyor.

Araf Dergi

Cevap ver

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir